Bolące dziąsła – jak przynieść sobie ulgę?

Przyczyną bolących dziąseł często są zapalenia wywołane przez płytkę nazębną i podrażnienia mechaniczne, a temu sprzyjają również zmiany hormonalne i niedobory witamin. Aby przynieść sobie ulgę, można sięgnąć po produkty działające miejscowo znieczulająco czy środki przeciwbólowe. Podstawą jest jednak ograniczenie bakterii i poprawa higieny, a nie tylko maskowanie problemu. W artykule omawiamy, jak dopasować działania do objawów i różnych źródeł problemu.

Jakie są najczęstsze przyczyny bolących dziąseł u dorosłych?

Bolące dziąsła najczęściej wynikają z reakcji organizmu na biofilm bakteryjny, czyli cienki nalot, który gromadzi się na powierzchni zębów i w przestrzeniach międzyzębowych. To właśnie bakterie odpowiadają za rozwój stanu zapalnego, który może się objawiać m.in. piekącym bólem. Z kolei zmiany lokalne mogą oznaczać również podrażnienia mechaniczne, spowodowane m.in. przez zbyt intensywne szczotkowanie zębów, twarde pokarmy, zamki aparatów ortodontycznych lub źle dopasowane protezy zębowe.

Poza płytką i kamieniem nazębnym na problemy z dziąsłami mogą wpływać również czynniki ogólnoustrojowe, które zwiększają podatność tkanek na stan zapalny, choć rzadko są jego bezpośrednią przyczyną. Należą do nich zwłaszcza:

Niedobory witaminy C – bierze ona udział w produkcji kolagenu, dlatego jej brak może prowadzić do osłabienia struktury dziąseł, ich zwiększonej kruchości, tkliwości oraz skłonności do krwawień.
Niedobory witamin z grupy B (głównie B12) – mogą zaburzać regenerację błony śluzowej jamy ustnej i sprzyjać powstawaniu zmian, takich jak afty i owrzodzenia. Czasami towarzyszy im pieczenie języka lub całej jamy ustnej, nawet przy niewielkich lub niewidocznych zmianach.
Wahania hormonów (np. w okresie ciąży czy menopauzy) – mogą zwiększać reaktywność dziąseł na obecność bakterii, przez co nawet niewielka ilość płytki nazębnej może wywołać stan zapalny.

Warto pamiętać, że płytka bakteryjna nie zawsze jest widoczna. Może się gromadzić pod linią dziąseł, w starych wypełnieniach stomatologicznych i szczelinach. Brak próchnicy nie zawsze więc wyklucza stan zapalny.

Co naprawdę przynosi ulgę bolącym dziąsłom?

W przypadku bólu dziąseł najczęściej ulgę przynosi połączenie działania przeciwzapalnego i usunięcie przyczyny. Jeśli bakterie wciąż będą miały kontakt z tkankami, stan zapalny nie ustąpi trwale. Co więcej, nieleczony stan zapalny może się pogłębiać i prowadzić do zapalenia przyzębia (paradontozy), które w skrajnych przypadkach niesie ryzyko utraty zębów.

Najlepsze rezultaty przy bolących dziąsłach daje więc:

ograniczenie bakterii poprzez dokładną, ale delikatną higienę jamy ustnej (nie można z niej rezygnować pomimo bólu i krwawienia z dziąseł);
doraźne stosowanie preparatów o działaniu miejscowo znieczulającym, a także przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym;
stosowanie preparatów wspierających regenerację błon śluzowych podczas codziennej higieny jamy ustnej.

Bolące dziąsła często występują wspólnie z innymi objawami, takimi jak np. tkliwość przy dotyku, zaczerwienienie, obrzęk czy krwawienie dziąseł przy szczotkowaniu. Aby złagodzić dolegliwości, pomocne może być stosowanie produktów, które nie tylko zmniejszają ból, ale też łagodzą stan zapalny i redukują obrzęk tkanek.

Jak wesprzeć kondycję dziąseł domowymi sposobami i dietą?

Domowe sposoby mogą wspierać łagodzenie dolegliwości ze strony dziąseł, ale należy je traktować wyłącznie jako uzupełnienie właściwego leczenia. Ulgę mogą przynosić m.in. ziołowe płukanki (szałwia, kora dębu, rumianek) oraz chłodne okłady przykładane do policzka. Ważny jest też odpowiedni wybór napojów i posiłków, które nie spotęgują podrażnień i bólu.

Napary ziołowe wykazują działanie przeciwzapalne, ściągające i antyseptyczne. Mogą więc wspomagać łagodzenie dolegliwości, jednak nie zastępują leczenia przyczynowego. Pamiętaj też, aby przy bolących dziąsłach nie decydować się na metody, których skuteczność i bezpieczeństwo nie jest potwierdzone. Przykładowo wkładanie do zębów goździków czy przykładanie do dziąseł kwasu acetylosalicylowego nie pomaga, może natomiast prowadzić do dodatkowych podrażnień.

Warto zadbać również o zbilansowaną dietę. Warto zapewnić odpowiednią podaż witaminy C oraz witamin z grupy B (w tym B12). Dobrym wyborem są zróżnicowane, pełnowartościowe posiłki. Ogranicz natomiast alkohol, który wysusza śluzówkę oraz cukier, który sprzyja rozwojowi bakterii i zaburza równowagę mikroflory jamy ustnej.

Jakie produkty bez recepty stosuje się na bolące dziąsła?

Wybór produktu dostępnego bez recepty zależy przede wszystkim od przyczyny bolących dziąseł i nasilenia objawów. Przy aktywnym stanie zapalnym i bólu zwykle sięga się po leki. Z kolei podczas codziennej higieny i przy potrzebie wsparcia regeneracji błony śluzowej zastosowanie znajdują produkty do pielęgnacji jamy ustnej. W zależności od rozległości i lokalizacji zmian (całe dziąsła, zmiany punktowe), ważna jest też forma preparatu.

Jak dobrać rodzaj produktu do przyczyny dyskomfortu dziąseł?

Jeśli bolące dziąsła są związane ze stanem zapalnym, zastosowanie znajdują produkty o działaniu przeciwzapalnym i antyseptycznym, takie jak np. lek Dentosept. Jest to koncentrat do sporządzania roztworu do stosowania w jamie ustnej, tradycyjnie stosowany w stanach zapalnych dziąseł i błony śluzowej jamy ustnej.

Dentosept® – sprawdzony, przeciwzapalny lek

przeciwzapalny i ściągający koncentrat do sporządzania roztworu do stosowania w jamie ustnej

Z kolei w przypadku punktowego bólu można zastosować lek Dentosept A. Zawarte w produkcie surowce roślinne wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, odkażające i ściągające, a benzokaina działa znieczulająco. Stosuje się go tradycyjnie w stanach zapalnych jamy ustnej i dziąseł, jak również przy aftach i odleżynach w jamie ustnej.

Dentosept A® – skuteczny lek na afty

Produkt leczniczy stosowany w stanach zapalnych jamy ustnej i dziąseł u dorosłych

Jak dobrać formę produktu przy bolących dziąsłach i objawach zapalenia dziąseł?

Wybierając produkt, który ma przynieść ulgę bolącym dziąsłom, warto uwzględnić nie tylko możliwe przyczyny zapalenia dziąseł czy podrażnienia, ale też rozległość i lokalizację zmian. Forma produktu wpływa na sposób jego stosowania, możliwość dotarcia do różnych obszarów jamy ustnej oraz czas kontaktu z podrażnioną śluzówką, która często wykazuje nadwrażliwość na dotyk.

Do stosowania w jamie ustnej przeznaczone są m.in.:

Płyny do płukania jamy ustnej – sprawdzają się, gdy problem obejmuje większy obszar. Umożliwiają równomierne rozprowadzenie produktu i pozwalają dotrzeć także do trudno dostępnych przestrzeni międzyzębowych.
Preparaty miejscowe (żele, maści) – są odpowiednie przy dolegliwościach o charakterze miejscowym, np. bólu punktowym lub aftach. Umożliwiają precyzyjną aplikację bezpośrednio na zmienione miejsce. Produkty o gęstrzej konsystencji dłużej utrzymują się na śluzówce, co może wydłużać ich działanie.

Różne formy produktów można stosować uzupełniająco, np. płyn do płukania jamy ustnej rano i wieczorem, a w ciągu dnia żel, aplikowany miejscowo. Pamiętaj, aby przed użyciem zapoznać się z treścią ulotki i stosować się do zaleceń producenta lub lekarza.

Jak zadbać o higienę jamy ustnej przy bolących dziąsłach i stanie zapalnym dziąseł?

Przy bolących dziąsłach nie można zrezygnować z higieny jamy ustnej. Wręcz przeciwnie, jest ona szczególnie ważna w okresie stanu zapalnego. Nagromadzenie płytki bakteryjnej jest główną przyczyną zapalenia dziąseł i może nasilać dolegliwości bólowe. Dlatego dokładne, ale delikatne oczyszczanie jamy ustnej jest niezbędne.

Najważniejsze zasady pielęgnacji przy bolących i obrzękniętych dziąsłach to:

stosowanie miękkiej lub bardzo miękkiej szczoteczki do zębów;
unikanie ruchów poziomych, za to wykonywanie delikatnych ruchów wymiatających (technika roll);
nieomijanie bolesnych miejsc, lecz ich ostrożne oczyszczanie;
nitkowanie zębów – rób to ostrożnie, prowadząc nitkę blisko korony zęba, tak aby nie zsunęła się nagle na obolałe dziąsło;
wybór pasty do zębów o działaniu przeciwbakteryjnym i niskiej ścieralności (RDA);
płukanie jamy ustnej po dokładnym szczotkowaniu i nitkowaniu, a nie jako zamiennik tych czynności.

Pamiętaj, że prawidłowa higiena jamy ustnej jest nie tylko kluczowym elementem leczenia zapalenia dziąseł i ograniczania bólu, ale też sposobem na zapobieganie nawrotom i powikłaniom. Chcąc zachować zdrowie zębów i dziąseł, szczotkuj je minimum 2 razy dziennie. Ustalaj też regularne wizyty u stomatologa.

Kiedy udać się do stomatologa i na czym polega leczenie bolących dziąseł?

W wielu przypadkach bolące dziąsła są objawem łagodnego stanu zapalnego, który może ustąpić po poprawie higieny jamy ustnej i zastosowaniu odpowiednich produktów. Jeśli jednak dolegliwości utrzymują się dłużej niż kilka dni, nasilają się lub nawracają, należy udać się do dentysty. Konsultacja ze stomatologiem wskazana jest również przy wystąpieniu objawów, takich jak:

krwawienie z dziąseł (zwłaszcza nawracające lub samoistne) – może być pierwszym sygnałem rozwijającej się choroby przyzębia;
recesja dziąseł (cofanie się dziąseł i odsłonięcie szyjek zębowych);
widoczne złogi z kamienia nazębnego (żółty lub brązowy twardy osad);
utrzymujący się ból, obrzęk lub nadwrażliwość dziąseł.

W gabinecie dentystycznym może zostać przeprowadzony zabieg usuwania kamienia. Jest to podstawa przy stanie zapalnym. W zależności od rozpoznania lekarz może wdrożyć także inne postępowanie, np. leczenie miejscowe, oczyszczanie kieszonek dziąsłowych, korektę lub wymianę nieszczelnych wypełnień czy leczenie chorób przyzębia. W trybie pilnym zgłoś się do lekarza, jeśli występują objawy ogólne (np. gorączka), szczękościsk, nasilony obrzęk, zmiany ropne lub silny, pulsujący lub promieniujący ból. Mogą być to symptomy rozwijającej się infekcji, która wymaga pilnego leczenia, niekiedy również antybiotykoterapii.

FAQ

Co może być przyczyną bólu dziąseł?

Najczęściej bolące dziąsła świadczą o rozwoju stanu zapalnego wywołanego przez płytkę bakteryjną. Ból dziąseł może być spowodowany również podrażnieniami i urazami mechanicznymi, a także zmianami błony śluzowej, takimi jak afty i odleżyny. Ważne jest, aby nie lekceważyć dolegliwości, ponieważ nieleczony stan zapalny dziąseł może się utrzymywać lub postępować.

Co na bolące dziąsła działa najszybciej?

Najszybszą ulgę przynoszą zwykle produkty, które zawierają substancje o działaniu miejscowo znieczulającym. W zależności od przyczyny pomocne będzie także działanie przeciwzapalne (przy stanie zapalnym dziąseł) lub ochronne (przy urazach, aftach czy odleżynach). Niezwykle ważne jest, aby zadbać o delikatną, ale dokładną higienę jamy ustnej.

Jak dbać o dziąsła, gdy bolą?

Przy podrażnieniach ze strony dziąseł warto zmienić szczoteczkę na miękką lub ultra miękką. Należy też dbać o odpowiednią technikę mycia (np. metoda wymiatająca) i ostrożnie nitkować zęby, ale nie rezygnować z tej czynności. Przy bolących dziąsłach warto też stawiać na pokarmy i płyny o umiarkowanej temperaturze.

Czy płukanie jamy ustnej wystarczy przy bolących dziąsłach?

Płytka bakteryjna sprzyja chorobom dziąseł, dlatego nawet przy bólu nie można rezygnować ze szczotkowania i nitkowania zębów. Płukanie jamy ustnej jest ważnym elementem higieny i wsparcia leczenia przy problemach z dziąsłami, ale nie zastępuje innych metod.

Bibliografia: