Ból dziąsła przy zębie zwykle oznacza miejscowy stan zapalny, za który odpowiada płytka bakteryjna. Powodem mogą być też urazy mechaniczne, wyrzynająca się ósemka lub choroby zębów. Aby złagodzić dolegliwości, warto dopasować odpowiednie postępowanie oraz zadbać o prawidłową higienę jamy ustnej. W artykule omawiamy możliwe przyczyny bólu dziąseł przy zębach oraz zalecane sposoby postępowania.
Jaka jest najczęstsza przyczyna bólu dziąsła obok zęba?
Bardzo często przyczyną bólu dziąsła przy zębie jest miejscowy (punktowy) stan zapalny, który wywołany jest przez biofilm bakteryjny, czyli płytkę nazębną. Bakterie obecne w płytce uwalniają substancje drażniące, które wywołują reakcję zapalną tkanek dziąsła. Płytka nazębna odkłada się szczególnie wzdłuż linii dziąseł oraz w przestrzeniach międzyzębowych, stąd ból odczuwany jest często w ich obrębie.
Gromadzenie się bakteryjnej płytki nazębnej jest najczęściej następstwem nieprawidłowej higieny jamy ustnej. W odpowiedzi na nagromadzenie bakterii organizm rozwija stan zapalny. Poza bólem dziąseł może pojawiać się również:
- zaczerwienienie,
- tkliwość przy dotyku,
- obrzęk dziąsła,
- krwawienie z dziąseł (np. podczas mycia zębów lub przy jedzeniu).
Jeśli płytka bakteryjna nie jest regularnie usuwana, z czasem może ulec mineralizacji i przekształcić się w kamień nazębny, który można usunąć już tylko u dentysty.
Czy ból i krwawienie dziąsła przy zębie może oznaczać chorobę przyzębia?
Nawracający ból dziąsła przy zębie oraz towarzyszące mu krwawienie mogą być objawami stanu zapalnego, a w niektórych przypadkach rozwijającej się choroby przyzębia, inaczej paradontozy. Warto jednak pamiętać, że wczesne zapalenie dziąseł często przebiega bez bólu, a krwawienie bywa jednym z pierwszych objawów. Chociaż choroba przyzębia częściej dotyczy wielu zębów lub nawet całej szczęki, to może obejmować także pojedynczy ząb. Wówczas jest to tzw. zapalenie brzeżne lub miejscowe.
Do miejscowego zapalenia dziąseł i przyzębia przyczyniają się m.in. wady zgryzu, kamień poddziąsłowy, zaleganie pokarmu w trudno dostępnej szczelinie oraz nieprawidłowo wykonane wypełnienia i korony. W miarę postępu choroby może dochodzić do pogłębienia kieszonek dziąsłowych i recesji dziąseł (odsłonięcia szyjek zębowych) i przez to nadwrażliwości zęba lub zębów. Zaawansowane stany niosą ryzyko rozchwiania i utraty zębów.
Czy ból zęba mądrości może promieniować do dziąsła?
Zęby mądrości (ósemki) wyrzynają się w ograniczonej przestrzeni. Sprzyja to powstawaniu kieszonki dziąsłowej, w której mogą się gromadzić bakterie. Niekiedy prowadzi to do tzw. zapalenia kaptura dziąsłowego (pericoronitis), czyli zapalenia tkanek miękkich wokół zęba. W łagodnych przypadkach pomocne mogą być preparaty o działaniu odkażającym i/lub miejscowo znieczulającym, np. lek Dentosept A.
Dentosept A® – skuteczny lek na afty
Produkt leczniczy stosowany w stanach zapalnych jamy ustnej i dziąseł u dorosłych
Z kolei na pilną konsultację z chirurgiem stomatologicznym należy się udać w przypadku:
- braku poprawy lub nasilania się dolegliwości;
- silnego bólu, który promieniuje do szczęki, ucha lub gardła;
- wyraźnego obrzęku i/lub obecności ropnej wydzieliny;
- szczękościsku (trudności w pełnym otwieraniu ust);
- gorączki lub złego samopoczucia ogólnego.
Kiedy ból, zaczerwienienie i obrzęk przy zębie wskazują na afty lub ropnie?
Za ból dziąsła przy zębie mogą odpowiadać zmiany miejscowe na śluzówce, takie jak afty lub ropnie. W wielu przypadkach można je odróżnić na podstawie wyglądu i towarzyszących objawów:
- Afty – to niewielkie, powierzchowne owrzodzenia pokryte białawym lub żółtawym nalotem i otoczone czerwoną obwódką. Często pojawiają się nagle, np. po urazie szczoteczką lub w okresie obniżonej odporności. Towarzyszy im miejscowy, piekący ból nasilający się przy jedzeniu lub dotyku. Ich leczenie zwykle ma charakter objawowy i obejmuje stosowanie preparatów miejscowych.
- Ropień – jest to ograniczony stan zapalny związany z nagromadzeniem ropy w tkankach. Objawia się bolesnym obrzękiem w okolicy dziąsła, często z towarzyszącym zaczerwienieniem i uczuciem rozpierania. Może być związany z infekcją zęba lub przyzębia. Ropień wymaga pilnej konsultacji stomatologicznej, ponieważ konieczne jest leczenie przyczynowe.
Kiedy za ból dziąseł i zębów odpowiadają podrażnienia?
Problemy z dziąsłami mogą wynikać z mechanicznego drażnienia tkanek. Powodem często jest ucisk spowodowany przez źle dopasowane aparaty ortodontyczne czy ruchome protezy, a nawet wypełnienia (plomby) zbyt wysokie lub o nieregularnych, ostrych krawędziach. Lokalny ból może być też następstwem uszkodzenia dziąsła przez twardy fragment jedzenia, wykałaczkę lub zbyt intensywne nitkowanie.
Nawet drobne otarcia i odleżyny na dziąśle mogą bardzo boleć. Ponadto mogą gromadzić się w nich drobnoustroje. W takich sytuacjach można zastosować, np. lek Dentosept A z zawartością miejscowo znieczulającej benzokainy. Z kolei w przypadku dzieci noszących aparaty ortodontyczne można sięgnąć np. po kosmetyk Dentosept A Mini.
Dentosept A® MINI spray – na afty, pleśniawki i bolesne ząbkowanie u dzieci
Dla dzieci od pierwszych dni życia, z wygodnym aplikatorem
Dlaczego należy precyzyjnie odróżnić ból zęba od bólu dziąseł?
Dolegliwości w obrębie tkanek miękkich (dziąseł) i kostnych (zębów) często występują wspólnie z uwagi na bezpośrednie połączenie. Jeśli problem dotyczy dziąsła, najczęściej ból ma charakter powierzchowny. Z kolei ból zęba jest odczuwany raczej głębiej.
Odróżnienie tych dwóch sytuacji jest ważne ze względu na ustalenie odpowiedniego postępowania. W przypadku problemów dotyczących dziąseł podstawą będzie ograniczenie biofilmu bakteryjnego i poprawa higieny jamy ustnej. Z kolei przy zmianach obejmujących koronę lub korzeń zęba wskazane jest leczenie stomatologiczne.
Jeśli przy dotyku, np. palcem lub językiem, jesteś w stanie zlokalizować dokładne miejsce bólu na dziąśle, najprawdopodobniej problem leży właśnie w tkankach miękkich. Nie jest to jednak reguła. Inaczej jednak może być, jeśli wokół chorego zęba rozwinęło się zapalenie tkanek okołowierzchołkowych lub utworzył się ropień okołowierzchołkowy. Wówczas przyczyną jest infekcja wewnątrz zęba, a dziąsło jest miejscem ujścia ropy.
Jak higiena jamy ustnej wspiera leczenie bólu dziąseł przy zębie?
Prawidłowa higiena jamy ustnej jest podstawą postępowania zarówno w stanach zapalnych dziąseł, jak i przy podrażnieniu mechanicznym. Bez przestrzegania jej podstawowych zasad żaden preparat dostępny bez recepty czy lek wskazany przez lekarza nie zadziała w pełni. Gdy pojawia się ból dziąsła przy zębie, należy więc przede wszystkim:
- dbać o higienę całej jamy ustnej;
- wybierać miękkie lub bardzo miękkie szczoteczki do zębów;
- stosować pasty do zębów o niskiej ścieralności i działaniu przeciwbakteryjnym;
- delikatnie szczotkować zęby kolistymi, wymiatającymi ruchami;
- dokładnie oczyszczać linię dziąseł i przestrzenie międzyzębowe (nitkować zęby);
- płukać jamę ustną produktem odpowiednim do kondycji dziąseł (pielęgnującym lub przeciwzapalnym);
- udać się na kontrolną wizytę u stomatologa.
Jeśli dolegliwości mają charakter przewlekły, nawracający, a także gdy nie ustępują w ciągu kilku dni pomimo stosowania odpowiednich produktów i dbałości o higienę jamy ustnej, należy udać się na wizytę u stomatologa. Nie zwlekaj z konsultacją również, jeśli pojawiają się niepokojące objawy, takie jak gorączka, szczękościsk czy silny, narastający ból.
FAQ
Co stosować na ból dziąsła przy zębie – lek czy kosmetyk?
Wybór preparatów, które można zastosować przy bólu dziąsła przy zębie zależy od przyczyny dolegliwości. Jeśli dolegliwości są łagodne i wynikają z podrażnienia dziąseł, mogą wystarczyć preparaty wspierające higienę jamy ustnej i regenerację błony śluzowej, np. kosmetyk Dentosept Fast. Z kolei przy stanie zapalnym pomocne będą preparaty o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbakteryjnym, np. lek Dentosept.
Dentosept® FAST spray – szybka ulga dla podrażnionych dziąseł
Dentosept® FAST – ulga dla podrażnionych dziąseł w wielu sytuacjach
Jakie są domowe sposoby na ból dziąsła i jakich błędów unikać?
Pomocniczo można stosować płukanki ziołowe, np. z szałwii, rumianku i kory dębu, które mogą łagodzić objawy w łagodnych stanach zapalnych. Unikaj natomiast niepotwierdzonych i drażniących metod, takich jak np. przykładanie substancji bezpośrednio na dziąsło (np. aspiryny), ponieważ może prowadzić to do uszkodzenia błony śluzowej i nasilenia dolegliwości.
Dlaczego bólu dziąsła przy zębie nie można lekceważyć?
Ból dziąsła przy zębie może być jednym z objawów zapalenia dziąseł lub rozwijającej się choroby przyzębia. Nieleczone zapalenie dziąseł może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak np. uszkodzenie tkanek kostnych i utrata zęba. Dolegliwości mogą również wskazywać na problemy związane z samym zębem, które wymagają leczenia stomatologicznego.
Bibliografia